পোহৰৰ ভয়

পোহৰৰ ভয় 

ইমান পোহৰ আজি এই গলিটোৰ চৌপাশে,

দেৱাল, খিৰিকী , জপনামুখ সকলোতে পোহৰ !

ৰঙা, নীলা, হালধীয়া পোহৰবোৰে লতাৰ দৰে

মেৰিয়াই ধৰি আছে   চৌহদৰ নাৰিকল গছবোৰো ।

এইযে ফুলঝাৰিৰ পোহৰেৰে আজি

মানুহবোৰে ৰামৰ দৰে  মুখবোৰ উজলাই ৰাখিছে,

কাৰোৱেই চেহেৰা ভালদৰে মনিব পৰা নাই মই  !

কাইলৈ যেতিয়া এই পোহৰবোৰ খহি পৰিব ,

আৰু পুনৰ এন্ধাৰে গছবোৰ মেৰিয়াব ,

এই মনিব নোৱাৰা মুখবোৰৰে কোনোবা এটাই

গলিটোৰ মুখত ৰাৱণৰ দৰে খাপ পাতি ৰ’ব

অসহায় সীতাৰ সন্ধানত ।

নদীৰ ভালপোৱা

নদীৰ ভালপোৱা 

নদীখনত বাৰিষা আমি মাছ মাৰো ,

খৰালি সাতোৰোঁ , বাৰিষা নাওঁ চলাও ,

তাৰ বালিচাপৰিত কেতিয়াবা বালিভোজো খাওঁ ! 

নদীখনৰ সিপাৰেই তাইৰ ঘৰ  ,

প্ৰায়ে ৰ লাগি চাই থাকো সিপাৰৰ গাওঁখন ,

পাওঁ বুলি চেনেহীৰ বতৰা !

নদীখনেও গোপনে তাইক ভাল পাইছিল কিজানি,

এইবাৰ বাৰিষা গোটেই সিপাৰৰ সৈতে

 চেনেহীক পলুৱাই লৈ গ’ল  !

এটা কবিতা -- Translation of Gulzar's Ek Nazm

 

এই নিশাটো ইমান সহজ নহয়,

যি বাটেৰে মোৰ হাত এৰি তুমি

এনেকৈ অকলে অকলে যাব ধৰিছা ,

কিজানি তুমি বাট হেৰুওৱা বুলি  ভয়তেই

প্ৰতিটো কেঁকুৰিতেই এটা কবিতা এৰি থৈ আহিছো !

যদি ভাগৰ লাগে

আৰু তোমাৰ প্ৰয়োজন হয়  ,

তাৰে এটা কবিতাৰ আঙুলিত ধৰি তুমি উভটি আহিবা ।

মায়া

সেইদিনা পদূলিমুৰৰ জপনাখন খোলাই আছিল ,

বকুলজোপাৰ তলতো নীৰৱতা নাছিল ।

কেউফালে মানুহ আৰু মানুহ ,

আগচোতালৰ দূবৰিবোৰেও যেন ফুচফুচকৈ 

কথা পাতিছিল কিবা গুৰুতৰ ...

বগা কাপোৰখনৰ তলত  সি মৰাশ হৈ পৰি আছিল,

নীৰৱে .

শাওণবৰণীয়া কাপোৰ এখন উৰি 

আকাশখনে জানো কি প্ৰমাণ কৰিব খুজিছিল ,

মানুহৰ গোমা মুখবোৰে দূপৰতেই 

এন্ধাৰ নমাই আনিছিল ।

এনে এন্ধাৰ মোৰ ভাল নালাগে ,

চিঞঁৰি ক'ম যেন লাগিছিল ।

পিৰালীত তাৰ মাকৰ শোতোৰা পৰা দুগাল ,

চকুপানীবোৰ ওলাইছিল , শুকাইছিল 

আকৌ ওলাইছিল ,

 নিৰবিচ্ছিন্ন এক খেল যেন খেলিছিল |

তেতিয়াও সি পৰি আছিল বগা কাপোৰখনৰ তলত ,

অসহ্যকৰ ...

দেউ  এজনে ধূনাৰ মলাটো ঘূৰাইছিল ,

মানুহবোৰে তাৰ বিষয়ে কোৱা ভাল ভাল কথাবোৰ 

যেন মলাটোৰ ধোঁৱাৰ লগে লগে উৰি গৈছিল ।

কোনোবাই চন্দন কাঠৰ খৰি বিচাৰিছিল ,

কোনোবাই এমুঠি খেৰ ,

সকলোবোৰ যেন যন্ত্ৰচালিত এক ছন্দত হৈ আছিল ।

এৰা সকলোবোৰতো  এই ছন্দত পাকৈত ;

কিমান সহজে  তাক সাঙী কৰি লৈ যাব ,

আৰু তাৰ একো নিছান নাৰাখিব । 

তাৰ পলাই যাবলৈ মন গৈছিল কিজানি ,

কিন্তু মায়াবোৰ তাক দুৰ্বল কৰি পলাইছিল  ,

মাকৰ চকুলোৰ মায়া , 

মানুহে গোৱা গুণবোৰ শুনাৰ মায়া ,

দেউৰ ধূনাৰ ধোঁৱাৰ মায়া ... 

কাইলৈতো এইবোৰ একো নাথাকিব ,

জপনাখন বন্ধ হ'ব , 

বলুকজোপাৰ তল আকৌ নীৰৱ হ'ব ,

দূবৰিও তাতে পৰি ৰ'ব । 

সি এইবোৰ বুজা নাছিল হ'বলা ,

বগা কাপোৰখনৰ তলত  তেতিয়াও সি মৰাশ হৈ পৰি আছিল ..

বেক ককাইটি বেক

   তিতৌৰ মুঠতে আহৰি নাই । গাওঁখনত যলৈ যায় , সকলোতে তাৰ কাম ওলায় । আমুকে বোলে তিতৌ ইটো কৰিব লাগিছিল নহ্য় , তামুকে বোলে তিতৌ তালৈ যাব লাগিছিল নহয় । এশ একুৰি কাম । গোটেই গাওঁখনৰ দায়িত্ব যেন তাৰ ওপৰতহে ।  মাকে তাৰ নাম ৰাখিছিল কামাখ্যা , কিন্তু সৰুৰে পৰা অলৌ তলৌ কৈ ইফালৰ পৰা সিফাল ঘুৰি ফুৰোতে ফুৰোতে নাম পৰিল তিতৌ । 

   অনাই বনাই ঘুৰি ফুৰিলেও কিন্তু তিতৌৰ মগজটোৱে ঠিকেই কাম কৰিছিল । পঢ়া-শুনাত ইমান ভাল নাছিল যদিও বুদ্ধিত ফেৰ পেলাব নোৱাৰি । তিতৌহতঁৰ ঘৰ অৱস্থা ইমান ভাল নাছিল । মাকে সৰুৰে পৰা লোকৰ ঘৰে ঘৰে কাম কৰি পৰিয়ালটো চলাইছিল । সিহঁতৰ চুবুৰীতে ঘন মহাজনৰ ঘৰ । মহাজনৰ পুতেকটো তিতৌতকৈ দুবছৰমান ডাঙৰ, বৰ অহংকাৰী । কথাটো প্ৰতি তিতৌক খোছটো মৰাতো তাৰ অভ্যাস । তিতৌৰ খং উঠিলেও একো কব নোৱাৰে , কিন্তু বেটাক ঠেকাত পেলোৱাৰ চেগ বিচাৰি ফুৰে । মাজে মাজে চেগ নোপোৱা নহয় ।

    মহাজনৰ এখন বৰ মৰমৰ এম্বেচাডৰ গাড়ী আছিল । সেই সময়ত ওচৰৰ গাওঁবোৰতো কিজানি তেনেকুৱা গাড়ী দুই তিনিখনমানহে আছিল । গাড়ীত উঠিলে মহাজন আৰু পুতেকৰ ভেম কি চাবা , যেন গোটেই গাওঁখনকে উৰুৱাই লৈ যাব । মহাজনে গাড়ীত আচোৰ এটা পৰিলেও জীৱ যোৱা যেন পায় । এবাৰ চাইকেল এখন খুন্দিয়াই বাওঁপিনৰ হেডলাইটতো ভাঙোতে মতি ড্ৰাইভাৰক এমাহৰ বেতন কাটি  একেদিনাই খেদাই দিছিল । প্ৰতিদিনে গাড়ীখন ধুই চিকুনাই ৰখাৰ দায়িত্ব ড্ৰাইভাৰৰ । 

    এবাৰ মহাজন কিবা কামত দুদিনমান গাওঁৰ বাহিৰত আছিল । পুতেকতো তেতিয়া বাৰ তেৰ বছৰমান হ'ব , তিতৌ দহমান । মহাজনৰ পুতেকে বাপেক নোহোৱাৰ চলতে গাড়ীখন চলাই অলপ ডেমাকী দেখুৱাও বুলি ষ্টাৰ্ট কৰিলে । ড্ৰাইভাৰক দেখি দেখি শিকা যেতিয়া যেনেতেনে গাড়ীখন চলাই বাট পালেহি । তিতৌহতঁৰ কেকুৰীতো পাৰ হওঁতে খুব জোৰেৰে হৰ্ণ বজালে । তিতৌ একেকোবে বাহিৰ পালেহি । মহাজনৰ পুতেকে আৰু বেছি দুৰলৈ গৈ কিবা এটা হ'লে বাপেকৰ গালি খোৱাতকৈ ঘূৰি যোৱাতোৱে ভাল হ'ব বুলি ভাবিলে । সমস্যাতো তাতেই হ'ল । চিধা চিধি গ'ল ঠিকেই , এতিয়া বেক কৰে কেনেকৈ ? আয়নাত চাই চাই গাড়ী ঘুৰাবতো নেজানে । আয়্নাখন চাই সি ভাবি থাকোতেই দেখিলে পিছফালৰ পৰা তিতৌ আহি আছে । ' অই তিতৌ ইফালে আহ , মই গাড়ীখন বেক কৰিম তই পিছফালটো চাই দিবি ' । তিতৌয়ে মুৰ দুপিয়াই গাড়ীখনৰ পিছ পালেগৈ । " আৰু এই বুৰ্বক শুন , মই লাহে লাহে বেক কৰি যাম , তই মোক গ' বেক , গ' বেক বুলি কৈ যাবি , বেলেগ নকবি " । তিতৌৰ ওঠেৰে এটা দুষ্ট হাঁহি বাগৰি গ'ল ," বেটা , ই মোক ইংলিছ শুনায় , ৰ তোক কি কৰো চাই থাক।" 

    মহাজনৰ পুতেকে বেক গীয়েৰ লগাই লাহে লাহে গাড়ীখন পিছুৱালে , তিতৌৱে পিছ্ফালৰ আহঁতজোপাৰ শিপাত বহি চিঞঁৰিব আৰম্ভ কৰিলে , " বেক ককাইটি বেক " । লাহে লাহে এম্বেচাডৰ গাড়ী পিছুৱাই আহিছে , তিতৌয়ে চিঞঁৰি আছে ,"বেক ককাইটি বেক , বেক ককাইটি বেক " । মহাজনৰ পুতেকে আয়্না চাই আহিছে যদিও একো ভালকৈ দেখা নাই , তিতৌৰ চিঞঁৰৰ অনুমানতে বেক কৰি আছে । লাহে লাহে বেক কৰি থাকোতেই এপাকত গাড়ীখন জোৰেৰে নামি গ'ল আৰু মহাজনৰ পুতেকে একো তৰ্কিব পৰাৰ আগতেই গাড়ী গৈ পিছফালৰ নলাৰ বোকাত সোমালগৈ । ইমান সময় ,"বেক ককাইটি বেক" বুলি চিঞঁৰি থকা তিতৌয়ে ডবল জোৰেৰে চিঞঁৰিলে ,"বছ ককাইটি , মানুহ মাতি দিয়া" ।

     যেতিয়া দুদিন পিছত মহাজনৰ এচাৰিৰ কোব খাই পুতেকটোৱে তিতৌক বিচাৰি থাকিল , তিতৌৰ কোনো শুংসূত্ৰ পোৱা নগ'ল ।

এৰি অহা চিনাকী

কেতিয়া পাম আকৌ সেই দিনবোৰ ,

তৰাবছা আকাশৰ শৰতৰ নিশাবোৰ ,

স্মৃতিয়ে আমনি কৰে সঘনাই আজিযে,

উটি যায় অতীতৰ চাকনৈয়াত মন মোৰ ...

নিয়ৰে ভিজা সেই দূবৰি পদূলিৰ ,

শেৱালিৰ সুগন্ধিও ভাহে বহুদূৰ

এটি দুটিকৈ তাতে জোনাকী উৰে 

দূৰৈৰ বাহীটিয়ে মোক বলিয়া কৰে .

স্মৃতিয়ে আমনি কৰে সঘনাই আজিযে,

উটি যায় অতীতৰ চাকনৈয়াত মন মোৰ ...

কেতিয়া পাম আকৌ সেই দিনবোৰ ,

তৰাবছা আকাশৰ শৰতৰ নিশাবোৰ ।

আছেনে আজিও তাত বালিমাহী জাক, 

উৰেনে সিহঁত লৈ আঘোণৰ ডাক ,

 যদি নৈখনে নুটুৱাই বান্ধি থোৱা নাওখন , 

মই বিচাৰি ওলামগৈ ঘাটৰ লগৰীজন । 

স্মৃতিয়ে আমনি কৰে সঘনাই আজিযে,

উটি যায় অতীতৰ চাকনৈয়াত মন মোৰ ...

কেতিয়া পাম আকৌ সেই দিনবোৰ ,

তৰাবছা আকাশৰ শৰতৰ নিশাবোৰ ।

বাস্তৱ

 

  বাস্তৱ 

তিনি ৰঙৰ বেলুন ফুলাই

আজি উৰুৱাই দিছা ,

উৰুৱাই দিছা শান্তিৰ কপৌ আৰু 

গোলাপৰ পাহি !

ইহঁত আজি ঠিকেই উৰিছে ,

দশোদিশ !!

ৰাতিটো নুপুৱাওতেই দাখন 

শান কৰি থবি;

 কাইলৈ যে ইহঁত আকৌ পৰি ৰব,

কাইটীয়া গছৰ আলিঙ্গনত !